#درخت زندگی بخش سوم

باور دیگر این که تمام وقایع و اتفاقات پیرامون درخت گردو در اندام و پیکره درخت ثبت میشود . جالبترین اندیشه راجع به آن، واسطه قرار دادن درخت گردو در برخی امور از جمله امر ازدواج است.
از درخت گردو به عنوان خرد مکتوم، باروری، طول عمر و مظهر پایداری به هنگام بداقبالی یاد شده است.
انگور: انگور در اساطیر ایرانی مظهری برای خون انسان که نیروی اصلی حیات است، شمرده میشد. همچنین درخت انگور در اسطورهها نماد خرد است. یک شاخه درخت انگور نماد ایزدان، کشاورزی، باروری و مظهر زندگی و بیمرگی است.
در مهرآوههای آیین میترایی، یکی از نقوش مورد استفاده خوشههای انگور وانار است.

بید: در نمادشناسی سنتی درخت بید افسون شده و برای ایزد بانوی ماه مقدس است
بیدمجنون نماد و نشانه سوگواری، عشق بدون شادی و تدفین است.
بید افتادگی، قدرت در ضعف، بهار و طبیعت زنانه را نشان میدهد.
رخت سبزبید نماد بیمرگی، جاودانگی، نیروی حیات، جوانی و نیروی زاد و ولد به شمار میآید.
انار: در بعضی از نواحی آسیای باستان درخت انار گاهی با عنوان خدای جوان در حال مرگ به نام ریمون rimmon نامیده شده است؛چنانچه تازیان نیز به انار، رمان میگویند.
در داستانهای اساطیری میوه انار سمبل زایش، ثروت، عشق و تولید نسل شناخته شده است.

درخت کیهانی :

جهان شناسی باستانی از درخت کیهانی عظیم سخن میگوید که از محور عالم mundi axis رشد کرده ، به تمامی اقطار هستی وارد و سبب اتصال زمین و آسمان میگردد. این درختِ جهانی ، غول آسا، و سترگ در لای لای هستی رسوخ کرده است.
اعتقاد به درخت به عنوان نشانهای از حیات جاویدان از تمدن سومریان به بعد رایج شد. سومریان روزگاری ساکن سرزمین کنونی عراق و شمال خلیج فارس بودند. آنها در حدود 4500 سال قبل از میلاد اولین تمدن درخشان بشری را پایه گذاری کردند. در کیهانشناسی سومریان، در مرکز عالم تک درختی قرار داشت که هم نگهدارنده عالم و هم منشأ سایر درختان و میوهها و حتی حیوانات بود. این درخت در کهنترین تصویرش بنا به توصیفی که از آن در اساطیر اولیه شده، درخت کیهانی غول پیکری است که رمز کیهان و آفرینش آن است.
درخت کیهانی اغلب در قله کوهستانی و یا در رأس ستونی قرار دارد. گاهی به این صورت تصویر شده است که شاخههایش تقسیم میشوند و به هم اتصال مییابند. یا اینکه دو تنه و یک ریشه دارد و شاخهها به هم متصلاند.
بر اساس اساطیر ، درخت کیهانی که رابطه تنگاتنگی با درخت زندگی دارد و در برخی متون یکی انگاشته میشوند ریشهاش در دنیای زیرین، تنهاش در عالم آدمیان و شاخ و برگهایش در آسمان ها، قرار دارد. این درخت، واسط و سببی در تماس آدمیان و خدایان شمرده میشود.
بورستین در کتابش آورده است:
یکی از جالبترین و جامعترین نقشجات اولیه جهان«جهان ـ درخت» است. در اشعار ودا آمده است که چون درخت کوچکی ضمن بالیدن میتواند سنگی را بلند کند پس به یقین درختی باندازه کافی بزرگ و تنومند، توانائی نگاه داشتن عرش را دارد. از اینجا تصور درخت زندگی و درخت معرفت شبیه درختهای باغ عدن بوجود آمد ، و مردمان زیادی دارای درخت مخصوص به خود شدند.
مهمترین متن مذهبی که در آن از درخت زندگی سخن رفته است، تورات است.

بر اساس آموزههای تورات، درخت زندگی و درخت شناخت خوب و بد، دو درخت روئیده در باغ عدن(بهشت) هستند.
باغ عدن نخستین جایگاهی بود از نظر تورات که خداوند خدا پس از آفرینش نخستین زوج بشری یعنی آدم و حوا آنها را در آنجا مسکن داد. مهمترین مشخصه این درختان آن است که خورنده آن از امتیاز عمر جاویدان برخوردار میگردد.
در عرفان یهودی (کابالا) درخت زندگی نشئه گاه و محل تجلی ده عالم است.
این عوالم که به سفیروت [5]sefirot معروفند، عبارتند از :
کِثِر Kether(تاج)
چُک ماح Chokmah
بیناح Binah
چِسِد یا تسادیک Tzadik
هاد Hod
گبوراح geburah
نت زاچ Netzach
تیفارث Tifareth
یِسود Yesod
ملکوثMalkuth
در برخی از نقشه ها عالم دیگری نیز تصویر گردیده که دات Da'at نامیده میشود.

درخت کیهانی در آثار کلاسیک و شمایل نگارههای برجای مانده اکثر تمدنهای باستان به چشم میخورد. نماد این درخت، جنبه مقدس و الهی یافته بود، از اینرو مهمترین مکان نگهداری آن اماکن و معابد مقدس بود. از نظر دو بوکور درخت کیهانی رمز آفرینش است. که الگوی خلقتی را ارائه میدهد. وی معتقد است حتی کاج نوئل tule tree که مسیحیان در کریسمس تزیین میکنند، نمادی از همین درخت کیهانی است و آئینی است که اشاره به گذشتههای دور دارد

«درخت در کهنترین تصویرش ، بنا به توصیفی که از آن در اساطیر اولیه شده، درخت کیهانی غول پیکریست که رمز کیهان و آفرینش کیهان است. نوک این درخت، تمام سقف آسمان را پوشانده است؛ ریشههایش در سراسر زمین دویده اند؛ شاخههای پهن و ستبرش در پهنه جهان گسترده اند و قلبش، جایگاه آتش آذرخش است. خورشید و ماه و ستارگان در میان شاخ و برگ های این درخت، همچون میوههای تابناک، میدرخشند. کاج بن عید نوئل، درختی کیهانی است.
همانگونه که دوبوکور خاطر نشان کرده است، از قدیمیترین متون بدست آمده در باره درخت کیهانی، متنی سومری مربوط به 3000 تا 4000 سال قبل از میلاد مسیح است.
بر اساس اطلاعات بدست آمده از این متنهای باستانی ، شاخ و برگ های این درخت محل زندگی زیکومzikum الهه آسمان است. در حالیکه تنهاش محل زندگی الهه زمین، داوکینا Dav-Kina و فرزندش تموز tamuz بوده.

داوکینا همسر هُ آ HEA بوده گمان برده میشود که معنای نام او «بزرگ بانو» باشد.

چنین تصویری در تمام تمدنهای بین النهرین باستان وجود داشت. درخت مقدس همچنین محل زندگیِ شیطانی مادینه بنام «لیلیت» یا «بانوی شب» بودکه ملکه جهان زیرین پنداشته میشد. سمبل این شیطان مادینه، جغد یا پرنده خرابه نشین بود.سومریان گمان میبردند این درخت در وسط جهان قرار دارد. در جایی نزدیک به شهر باستانی اریدو eridu در کنار رود فرات که از نظر ایشان مرکز جهان بود.

خدایی دوجنسی بنام اِ آ EA هم مامور محافظت از این درخت بود.

در اساطیر چینی از درخت جیان مو jian mu سخن گفته شده است. اعتقاد بر این است که این درخت همان درخت زندگی و درخت کیهانی باشد. هشت شاخه این درخت، هشت طبقه آسمان است . نشانها و اختصاصات این درخت، همانند درخت کیهانیست.
«زیگورات(معبد) های کهن، برج بابل، مناره نیایش گاهها و سرانجام کاج نوئل همه و همه نمادی از درخت کیهانی است.
در فرهنگ ترک درخت حیات از جایگاه ویژهای برخوردار است . درخت حیات که ازسوی اقوام مختلف ترک به اشکال مختلف مورد استفاده قرارگرفته است. گاهی با درخت آلش و گاهی با درخت بلوط و گاهی نیز با درخت سرو نمایش داده شده است . در افسانه توریش پادشاه معروف اویغورهادرخت زایندگی را بیان میدارد . درختی که در این افسانه از آن نام برده میشود درختی شبیه درخت سرو است که برگهای خود را حتی در فصل زمستان نیز نمیریزد.در افسانههای آلتای از یک درخت غول آسای کاج که سر به فلک کشیده و برروی آن بای اولگن خدای مورد پرستش مردمان آن منطقه نشسته، سخن بمیان میآید . این درخت که به درخت آسمان معروف است ۹ شاخه دارد . در افسانههای برخی اقوام تاتار که درسیبری زندگی کردند از یک نوع درخت آلش مقدس با هفت شاخه که تا آسمانها سر به فلک کشیده اند یاد شده است . سلجوقیان نیز به اشکال مختلف از این نقش استفاده کردند. مابین نحوه استفاده سلجوقیان و شمانهای سیبری و آسیای مرکزی از درخت حیات تشابهاتی وجود دارد.